Page 56 - Gümüşhane Vizyon

Deneme

KEKLİK

Kadim şehir Gümüşhane, her zaman seyyahların dikkatini larını anlatıyor. Bir binbaşı han’a ge-
çekmiştir. Nasıl çekmesin ki? On binlerin denizle buluşmasını lerek Gümüşhane valisinin kendileri
sağlayan tepeler, antik kavimler Diriller, Tizanlara ev sahipli- ile görüşmek istediğini söyler. İki sey-
yah sadece bir röportaj yapar döneriz
ği yapan yerleşim yerleri, İpekyolu durağı, hanlar, kervanlar, düşüncesiyle, arabalarını gönderip
madenler yatağı… (işleri bitince Tekke civarında ara-
baya yetişeceklerini tahmin ederek),
ADEM EZBER/ARAŞTIRMACI-YAZAR binbaşı ile valiliğe doğru (Eskişehir’e)
yol almaya başlarlar. Dönemin Gü-
Harşit aktıkça gönüller ferahlamış, müşhane Valisi Mehmet Şevki Bey
rüzgâr estikçe ufuklar dağlar ardına (Mutasarrıf) , Trabzon Valiliğinden
aşmış, bir parıltı ”Gümüş” olmuş, gelen bilgiye göre kısa süreli gözaltın-
umut olmuş dağların avucundaki da tutulacakları bilgisini paylaşır ve
şehre. Öten bülbüller, süslü keklikler, gönderilen arabalarını geri getirmek
inatçı keçiler, endamlı geyikler, nazlı için bir zaptiye görevlendirir. Netice-
karacalar, derelerde balıklar ruhları de yanlış anlaşılma olduğu ortaya çı-
besleyen birer hediye olarak gönde- kar ve teyit için İstanbul’a konu hak-
rilmiş Yüce Yaradan’dan. -Şu dağda kında telgraf çekilir. Vali bey, telgraf
dolaşırlardı sürü sürü, -Şu taraftan sonucu gelene kadar misafirlerini
gelirdi sesleri, -Şu taşın başında gör- rahat edebilecekleri bir eve yerleştirir.
müştüm, orda ne işin vardı?,-Şunun Bu gözaltı boyunca Vali Bey, kendile-
güzelliğe bak hele. Eskilerin gözleri- rine iyi davranılacağını taahhüt ede-
nin içi gülerdi bu güzellikleri anlatır- rek, yanlış anlamalardan dolayı özür
ken. diler. Gözaltının üç gün süreceğini
Kadim şehir Gümüşhane, her zaman Güney Kensington bölgesini temsi- öğrenen gezginler, bu zamanı değer-
seyyahların dikkatini çekmiştir. Na- len İngiltere Parlamento üyeliği yap- lendirmek için kasabayı gezerek fo-
sıl çekmesin ki? On binlerin denizle mıştır. toğraflar çekerler. Vali bey gezginlerin
buluşmasını sağlayan tepeler, antik Percy, Gümüşhane’ye Trabzon istika- hizmetine yerel bir avcı görevlendire-
kavimler Diriller, Tizanlara ev sahip- metinden Zigana dağını at arabasıyla rek en iyi keklik alanına (kekliklerin
liği yapan yerleşim yerleri, İpekyolu aşarak ulaştığını belirtmektedir. Ziga- çok olduğu) gitmelerini tavsiye eder.
durağı, hanlar, kervanlar, madenler na’dan geçerken günümüzde de hala Gezginler dağlarda çok sayıda kırmızı
yatağı… bizleri hayrete düşüren o doğa örtüsü bacaklı keklikle karşılaşırlar. Birlikte
Sene 1898… Günümüzden tam 121 ve iklim farklılığının kendisini çok gidilen av sonucunda, tuzaklara hiç-
yıl önce Earl Percy ve arkadaşı bir yaz etkilediğinden bahsederek, zirveden bir kekliğin düşmediği not edilmiştir.
günü Gümüşhane’ye uğramıştır. Earl Gümüşhane tarafına dönünce birden Lakin Gümüşhane’nin doğasını ve
Percy’in tam ismi Henry Algernon yalçın kayaları, dik vadileri gördüğü- özellikle dere içlerindeki kuşburnula-
George Percy’dir. 1897 – 1899 yılları ne inanamadığını, şaşkınlığını gizle- rı çok beğendiklerini belirtmişlerdir.
arasında Türkiye’ye üç ayrı ziyarette yemediğini ifade ediyor. Yola devam Percy kasabada kendisini etkileyen
bulunmuştur. 1898 yılında Anka- ederken Torul Kalesinden de etkilen- tek mimari yapının dış duvarlarında
ra’dan başlayarak Trabzon-Gümüş- miştir. Sonrasında doğal bir Mağara Ani harebeleri üzerinde çok yaygın
hane-Bayburt istikametiyle Halep’e iken han olarak düzenlenmiş, Mağara kullanılmış taş oymacılığın güzel bir
kadar gitmiş, tuttuğu günlükleri ve Hanlarında kaldığını, mağara içinde örneğini barındıran Ermeni kilisesi
çektiği fotoğrafları sonrasında kitap- gördüğü izlerin gerçek bir ayı’ya ait olduğunu belirtiyor. Nihayet İstan-
laştırmıştır. Gümüşhane’ye de uğra- olduğuna inandığı söyleyerek, iki bul’dan Sör Philip Currie’den gelen
dığı bu seyahatini, Asya Türkiye’sin- odalı bu handa sabah olunca izlerin telgraf üzerine gezginler yollarına de-
de Bir Günlükten Notlar (Notes tavandan sızan su izleri olduğuna ka- vam ederler.
From a Diary In Asiatic Turkey) is- naat getirmiştir. Handan ayrıldıktan 1898 Yılındaki Gümüşhane’mi-
miyle 1898 yılında Lord Warkworth sonra öğlen vakitlerinde Gümüşhane zi, Percy’nin hatıratlarında çok hoş
adıyla yayımlamıştır. Kitaplarını kasabasının kurulduğu tepenin ete- detaylarla görebiliyoruz. Percy, o
1899 yılına kadar Lord Warkworth, ğinde ayva ve kiraz bahçeleri arasında kadar etkilenmiş olacak ki; Gümüş-
daha sonraki yıllarda ise Earl Percy uzanan bir köye ulaştıklarını (Dalta- hane’den, usta avcılar ve zabit kont-
ismiyle yayımlamış olan Percy, Nort- ban veya Rüfene) ve şimdiye dek hiç rolünde gittiği keklik avından hayali
humberland Dükü’nün büyük oğlu görülmemiş büyük üzümlerden bazı- cihan değecek bir kare ile o anları
olup 1895 – 1909 tarihleri arasında larını yemek için bir handa oturduk- dondurmuştur.

54 OCAK 2020